Menu Zamknij

Dział spadku i zniesienie współwłasności

Aby określić, które z przedmiotów wchodzących w masę spadkową staną się własnością konkretnego spadkodawcy należy przeprowadzić tzw. dział spadku. Czyli przed działem spadku cały majątek spadkowy stanowi jedną całość, a dopiero przez dział spadku można wyodrębnić jego poszczególne składniki, które przyznaje się poszczególnym spadkobiercom. Przepisy nie nakładają na spadkobierców konieczności przeprowadzenia działu spadku, czyli w praktyce- w sytuacji, gdy jest tylko jeden spadkobierca albo gdy wszyscy spadkobiercy są zgodni co do spadku, nie ma konieczności przeprowadzania działu spadku, gdyż spadek będzie przysługiwał tylko jednej osobie bądź spadkobiercy dokonają tego podziału we własnym zakresie.

Należy przy tym zaznaczyć, że działu spadku nie można dokonać bez postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub bez notarialnego poświadczenia dziedziczenia- konieczne jest powołanie się na jeden z tych dokumentów we wniosku o dział spadku. Zaznaczyć trzeba też, że w dziale spadku podziałowi ulegają tylko aktywa spadkowe, co oznacza, że nie dzieli się długów.

Dział spadku i zniesienie współwłasności

Adwokat
od spraw spadkowych
Poznań

Możliwe są dwie opcje sposobu działu spadku - umownie i sądownie. W przypadku umownego działu spadku wszyscy spadkobiercy muszą pozostawać w zgodzie co do wszystkich kwestii dotyczących działu, czyli muszą być zgodni co do tego kto dziedziczy jaki przedmiot, w jakim udziale, co do wysokości i terminu sposobu zapłaty wszelkich wzajemnych spłat i dopłat itp. Umowę o dział spadku zawiera się w dowolnej formie, jednak najlepiej zrobić to w zwykłej formie pisemnej. Gdy w skład spadku wchodzi nieruchomość wtedy umowę o dział powinno zawrzeć się w formie aktu notarialnego.

Warto zaznaczyć, że jeśli chociaż jeden spadkobierca nie zgadza się na umowny dział spadku - nie można go do tego zmusić. W takim wypadku należy przeprowadzić sądowny dział spadku. Wniosek o dział spadku może złożyć każde ze współspadkobierców, nabywca udziału spadku lub wierzyciel spadkobiercy.

W postępowaniu o dział spadku sąd ustala przede wszystkim skład majątku spadkowego, czyli co konkretnie się na niego składa, a także wartość tego majątku. Następnie określa się jakie udziały uzyskają poszczególni spadkobiercy, w tym też sąd wskazuje wysokość wzajemnych dopłat i spłat, znosząc tym samym współwłasność. Jeśli uczestnicy są zgodni co do wartości dzielonego przedmiotu to ta wartość jest wiążąca dla sądu. Jednak gdy powstaje jakiekolwiek rozbieżności w tej kwestii, sąd przeważnie na podstawie opinii biegłego ustali wartość spornych przedmiotów.

Sąd może podzielić majątek spadkowy w sposób fizyczny (jeśli jest to możliwe ze względu na specyfikę rzeczy) np. poprzez wydzielenie z jednej nieruchomości dwóch mieszkań, może przyznać przedmiot w całości jednemu lub kilku spadkobiercom zasądzając spłatę na rzecz pozostałych spadkobierców. Sąd może też dokonać podziału cywilnego rzeczy wchodzących w skład spadku- polega to na sprzedaży rzeczy i podzieleniu sumy ze sprzedaży między spadkobierców w stosunku do wielkości ich udziałów w spadku.

Zgodnie z przepisami, sądowy dział spadku powinien obejmować cały spadek, a jedynie z ważnych powodów można ograniczyć się tylko do części spadku.

Doświadczony zespół

Agata Rebeczko - adwokat zachowek Poznań

Agata Rebeczko
Prawnik

Agata Koschel - Sturzbecher - adwokat zachowek Poznań

Agata Koschel-Sturzbecher
Adwokat

Alicja Leszczyńska - adwokat zachowek Poznań

Alicja Leszczyńska
Prawnik - aplikant adwokacki